Budowa włosów


Włosy pokrywają skórę wszystkich ssaków - przynajmniej w pewnych fazach ich rozwoju i są przydatkiem skóry. Te nitki rogowe tkwią - wyrastają - we wpukleniach, czyli cewkowatych kieszonkach naskórkowych, zwanych mieszkami włosowymi. Są - tak samo, jak paznokcie, kopyta i rogi u zwierząt - wytworami naskórka. Poza kilkoma okolicami (dłonie, podeszwy i pewne elementy przejściowe między skórą a śluzówką), mieszki włosowe, a w nich włosy, znajdują się na całym obszarze skóry, zarówno u mężczyzn, kobiet jak i dzieci. Różnią się jednak wielkością, sztywnością, zakresem wzrostu. Budowę włosa najlepiej rozpatrywać na przykładzie włosów głowy, gdyż występują w nich wszystkie elementy struktury.

Włos dzieli się na część widoczną ponad powierzchnią skóry i zwaną łodygą oraz na część zagłębioną w skórze, widoczną dopiero po wyrwaniu lub wypadnięciu włosa, zwaną korzeniem. Dolna, najgłębsza część korzenia, o kształcie kolbowatym, nosi nazwę opuszki włosa (a potocznie nazywana jest cebulką)· Na przekroju podłużnym opuszka wygląda jak twór rozwidlony. We wgłębieniu opuszki tkwi brodawka włosa, odgrywająca podstawową rolę, w niej bowiem znajdują się włosowate naczynia krwionośne, doprowadzające do opuszki podstawowe produkty odżywcze i tlen oraz odprowadzające produkty odpadowe. Opuszkę traktuje się jako część żywą włosa; w niej odbywa się rozmnażanie komórek, w tej części włos rośnie, wysuwając się z mieszka włosowego. Łodyga włosa natomiast musi być traktowana jako część martwa, której stopniowy przyrost długości jest wynikiem procesów rozmnażania, zachodzących w korzeniu, ściślej - w opuszce.

Włos zbudowany jest z kilku koncentrycznych warstw komórek rogowych. Centralną warstwę rdzenną (której brak w cienkich włosach meszkowych) otacza znacznie grubsza warstwa korowa, której komórki zawierają barwnik. Wreszcie najbardziej zewnętrzną warstwą jest osłonka włosa, zbudowana z dachówkowato ułożonych komórek. W części zwanej korzeniem, a więc w obrębie mieszka włosowego koncentrycznie występują dalsze warstwy: pochewka wewnętrzna, której osłonka przylega do osłonki włosa, i pochewka zewnętrzna, otoczona od zewnątrz błoną szklistą· A więc w sumie osiem warstw. Mieszek włosowy, a przez to również włos, tkwią w skórze nie prostopadle do jej powierzchni, lecz skośnie.

Do mieszka włosowego uchodzą gruczoły łojowe, których wydzielina (łój) odgrywa ważną rolę w fizjologii skóry i samych włosów. Powlekający włosy łój stanowi o gładkości i wodoodporności włosów oraz - w pewnym stopniu - o ich sprężystości. W rozwartym kącie, utworzonym przez mieszek włosowy i powierzchnię naskórka, przebiega delikatny mięsień przywłośny; gdy skurczy się on pod wpływem bodźca termicznego (chłód) lub psychicznego (lęk), wówczas mieszek i tkwiący w nim włos zostają doprowadzone do pozycji prostopadłej w stosunku do skóry, a zawartość gruczołu łojowego - wyciśnięta na powierzchnię. Potocznie mówi się, że "włosy stanęły dęba" (gdy mowa o włosach głowy) lub że "przeszły ciarki", albo że wystąpiła "gęsia skórka", gdy chodzi o skórę tzw. nieowłosioną, czyli pokrytą cieniutkimi małymi włoskami mieszkowymi. Należy dodać, że wielkość włosa i wielkość gruczołów łojowych są na ogół odwrotnie proporcjonalne: im mniejszy włosek, tym większy gruczoł łojowy.


 
Copyright © 2008 pieknewlosy.info